Een vaderschapstest uitvoeren zonder toestemming van de moeder?


Kan een man die twijfelt aan zijn biologische vaderschap zonder toestemming van de moeder een DNA-test laten uitvoeren? Over deze kwestie debatteren voorstander Henk Hanssen van IkVader.nl en tegenstander Iems Hendrikse (57), hoofd vaderschapsonderzoek bij Sanquin.

Commerciële aanbieders van vaderschapstests
Mannen die twijfelen over hun vaderschap, kunnen dit bij commerciële aanbieders van vaderschapstests (Bsure, Humatrix en Verilabs) zonder toestemming van de moeder laten testen. Non-profitinstellingen (Sanquin, Forensisch Laboratorium voor DNA-onderzoek) vinden dit onverantwoord.

DE OPPONENTEN
Henk Hanssen (43), oprichter van ikvader.nl, een site over vaderschap, en auteur van boeken waarin hij het recht op vaderschapstests bepleit, desnoods zonder medeweten van de moeder. Woont samen en heeft een dochter.

Iems Hendrikse (57), hoofd vaderschapsonderzoek bij Sanquin, dat alleen onderzoek doet als beide gezaghebbende ouders daar toestemming voor geven. Is getrouwd en heeft een stiefdochter.

Uit een recente enquête blijkt dat ongeveer de helft van de Nederlanders vindt dat mannen het recht hebben om zonder toestemming van hun partner hun biologisch vaderschap te testen.
HENDRIKSE: ‘Dat vindt Sanquin ethisch niet verantwoord. Mannen die twijfelen moeten dat met hun partner bespreken. Als ze er samen niet uitkomen, kan de man een juridische prodedure beginnen, want hij heeft wel recht om te weten of hij de vader is. In het belang van het kind zal de rechtbank dan denk ik meestal DNA-onderzoek laten doen. Alleen onderzoek bij Sanquin in Amsterdam en het Forensisch Laboratorium voor DNA-onderzoek in Leiden is rechtsgeldig. Dat voldoet aan strenge eisen zodat de uitkomst gegarandeerd klopt. Bij commerciële tests, waarbij je wangslijm van jou en je kind opstuurt, is de kans op fraude en vergissingen groter.’
HANSSEN: ‘Uit verschillende studies blijkt dat zekerheid over je biologische vaderschap van groot belang is voor de manier waarop mannen gestalte geven aan hun vaderschap. Blijft er onzekerheid knagen, dan kan dat de relatie met hun kinderen en ook die met hun vrouw schaden. Bovendien zijn er situaties waarin vrouwen een man ten onrechte voor alimentatie opdraaien, dus ik vind dat mannen recht op zekerheid hebben. Natuurlijk moeten ze eerst met hun vrouw overleggen. Maar als zij niet wil meewerken aan onderzoek, vind ik het begrijpelijk dat ze een commercieel bureau inschakelen. Dat stuurt het materiaal naar een buitenlands laboratorium en garandeert discretie. DNA-materiaal dat in het kader van een rechtszaak wordt verzameld, wordt geregistreerd. Bovendien duurt een juridische procedure lang en gebruikt de rechtbank het belang van het kind vaak als schaamlap om voor de belangen van de moeder op te komen. Als een commerciële test uitwijst dat de man de vader niet is, kan hij eventueel alsnog een duurdere, rechtsgeldige test afdwingen.’

De Duitse minister van Justitie wil geheime vaderschapstesten gaan beboeten met een jaar gevangenis. Volgens haar schenden vaders die stiekem een test doen de privacy van moeder en kind.
HENDRIKSE: ‘In Duitsland krijg je als moeder alleen een uitkering als de biologische vader niet kan bijdragen, dus daar worden meer rechtsgeldige vaderschapstests gedaan dan hier. Er is dus minder reden om dat op eigen houtje te doen.’
HANSSEN: ‘Dat is dan een lichtend voorbeeld voor Nederland. Hier is iemand een man voor de wet al vader als in redelijkheid kan worden aangetoond dat hij negen maanden voor de bevalling gemeenschap met de moeder heeft gehad. Dat is te vaag. Een test biedt meer duidelijkheid. De privacy is inderdaad in het geding, maar die weegt in mijn ogen minder zwaar dan de behoefte aan zekerheid over het vaderschap. Een gevangenisstraf van een jaar is absurd. Zo’n test is een wanhoopsdaad.’

In 20 tot 40 procent van de gevallen wijst een test uit dat de onderzochte man niet de vader is. Is het niet onverantwoord van moeders om hun partner de waarheid te onthouden?
HANSSEN: ‘In beginsel wel, maar het is lastig daar een oordeel over te vellen. Zo ken ik een stel bij wie het niet lukte zwanger te worden. De vrouw ging op reis en kwam zwanger terug. Hoewel dat theoretisch had gekund, besefte ze dat haar partner niet de vader was. Ze wilde hem niet kwetsen en was bang voor scheiding als ze eerlijk zou zijn. Dat vond ze niet in het belang van het kind. Ik kan me voorstellen dat een vrouw in zo’n geval zwijgt.’
HENDRIKSE: ‘Ik ook, maar tegelijkertijd vind ik het onvoorstelbaar dat je zo’n geheim kunt meedragen in je relatie.’

www.sanquin.nl/diagnostiek/vaderschap
www.ikvader.nl

Dit artikel werd in het voorjaar van 2005 gepubliceerd in Opzij.
Tekst: Frieda Pruim.

Vorige Japanse 'vondst': ringtone vergroot borsten
Volgende Waarom doet een papa dat?

Ook interessant

Autoweek deed de test samen met het Duitse blad Autobild en nam bij de test dezelfde meetmethode (die van de VDA)ter hand als de auto-industrie zelf. De uitkomsten zijn tamelijk schokkend. Voorbeeld: de Audi Q7, die giga SUV, heeft maar liefst 234 liter minder bagageruimte dan Audi wil doen geloven. Wie een Volkswagen Touran op het oog had omdat de dealer zei dat hij wel 695 liter aan bagageplek had, kan met het Autoweek-artikel terug naar de beste man: daadwerkelijk werd slechts 561 liter gemeten. Wie voor bagageruimte kiest kan dus nog altijd beter een Touran dan een Audi Q7 kiezen.

fordmondeo3Golf evengroot als Passat

2k
Share

Vergeet sneeuwonzekere pistes en zweterige après-ski hutten. Deze kerst beleef je het grootste avontuur lekker thuis voor de buis. Op 12 december lanceert Netflix een epische dramaserie over de Italiaanse ontdekkingsreiziger Marco Polo. Seksuele intriges, adembenemende veldslagen, exotische vechtsporten: kosten noch moeite zijn gespaard om Polo’s historische reis samen te ballen in een verhaal dat …

37
Share

Ben je over de veertig en wil je toch nog graag een eigen kind? Israëlische onderzoekers denken een samenhang te hebben gevonden tussen de rijpere leeftijd van vaders en een verhoogde kans op een autistisch kind. De achterliggende oorzaak? Dat kunnen ze ons helaas niet vertellen.

91
Share

cito-200x150Op de basisschool worden kinderen getest aan de hand van de CITO-toets. Is je kind in groep 8 aangeland, dan is de uitkomst van de CITO zelfs beslissend voor het vervolgonderwijs van je kind – wordt het HAVO, VWO of VMBO? Volgens sommige critici wordt het belang van de CITO zwaar overschat en is er zelfs sprake van een CITO-terreur. CITO heeft intussen een toets voor ouders ontwikkeld om meer begrip te kweken voor haar methoden.

50
Share

‘Daar houden we je aan, Wouter!’ schreef ik een dikke week geleden. In de uitzending van Catherine, waar hij met een aantal vaderologen, waaronder een uwer bloggers, in gesprek ging, beloofde PvdA-leider Bos zich te gaan verdiepen in vadervriendelijker beleid. En zie! Een mirakel! In een digitale pamflet Kinderen eerst doet de partij een reeks verrassende voorstellen, met versterken van de betrokkenheid van vaders als één van de doelstellingen.

33
Share

Eigenlijk is het heel simpel, dat hele vadervak. De essentie kun je in één zin samenvatten. Niet moeilijk doen als het makkelijk kan. Dat is alles. Bekijk dit filmpje en de rest gaat vanzelf.

40
Share